پارسی باستان1

- براي شروع آموزش حتما" لازم است فونت خط ميخي را از اينجا دانلود كنيد . سپس اين فونت را در پوشه فونت كنترل پنل خود كپي کرده و در ادامه می توانند با refresh کردن ازآموزش خط میخی بهره مند شوید. 

پارسی باستان که زبان مردم بومی وباستانی ایران زمین است با خط میخی مخصوصی بنام میخی پارسی نوشته شده ،و نمونه ی آن در کتیبه های شهریاران ایران در زمان هخامنشی در طول سیصد سال از زمان سلطنت " آریارمن" نوه ی هخامنش تا زمان داریوش سوم بکار برده می شد ،یعنی از حدود ششصد سال پیش از میلاد تا سال 330 پیش از میلاد ،هنگامی که این سلسله در اثر حمله ی وحشیانه اسکندر منقرض شد ،خط پارسی باستان نیز به مرور زمان نابود شد .

این زبان قدیمی ترین ماخذ و ریشه ی زبان فارسی کنونی است ،و خود یکی از شعبات زبانهای متعددی است که از یک سرچشمه ی بسیار قدیمی بنام "هند و اروپایی "گرفته شده است .

پارسی باستان ،زبان اوستایی،سانسکریت ،یونانی ،همه زبانهایی هستند که ،چون از یک اصل مشتق شده ،در قواعد صرف و نحو و ترتیب و ترکیب و تلفظ با هم شباهت زیادی دارند .

کتیبه های خط میخی پارسی بر لوحه های زرین و سیمین و سنگی و گلی ودر دامنه ی کوهها و روی ظروف سنگی بنام آریارمن ،آرشام ،کوروش،داریوش کبیر ،خشایارشا،اردشیر اول ،داریوش دوم ،اردشیر دوم و اردشیر سوم در ایران و ترکیه و مصر پیدا شده و در موزه های ایران و لندن و برلین و لنین گراد موجود است ،و موضوعات جالب توجهی راجع به وقایع تاریخی ، فتوحات جنگی و احداث کاخ های سلطنتی ،ونام کشور هایی که این شاهنشاهی را تشکیل می داده ،و سجایای اخلاقی شهریاران هخامنشی از این کتیبه ها به دست آمده است.

بعلاوه از همین کتیبه ها کلمات و اصطلاحات و طرز تشکیل جملات پارسی باستان معلوم و مفهوم می شود ،وچون اکثر کتیبه ها ،علاوه بر متن باستان ،ترجمه ی آنها به زبانهای عیلامی وبابلی منقور شده ،با تطبیق و مقایسه ی این سه زبان  بسیاری از شبهات و ابهامات رفع شده است .

تا اواخر قرن 18 میلادی خط میخی بطور کلی مجهول مانده بود . ولی در سال 1802 میلادی دانشمند آلمانی به نام" گروتفند "به یافتن ده علامت خط پارسی باستان موفق گردید ،ودر سال 1837میلادی یکی از افسران انگلیسی به نام" راولین سون "که مقیم کرمانشاه بوده است ،کلیه ی علامات خط مزبور را کشف کرده ،ترجمه ی کامل کتیبه ی بزرگ داریوش کبیر را در بیستون به انجمن آسیایی سلطنتی در لندن تسلیم کرد . ده سال بعد پس از یک تجدید نظر (راولین سون)ترجمه ی قطعی آن کتیبه را که از هر جنبه معتبر شناخته شد چاپ و منتشر کرد . در سال 1851 نیز ترجمه ی 112 سطر از متن بابلی کتیبه ی بیستون را به  چاپ رسانید و مستشرقین از آن پس با تطبیق متن باستان با ترجمه های عیلامی و بابلی که در بسیاری از جاها موجود است ،توانسته اند مطالبی که با آن دو خط نوشته شده است و مفاهیم آن دو زبان را مکشوف سازند .

خط میخی پارسی از چپ به راست ،به ترتیبی که در سانسکریت متداول است ،نوشته می شود و دارای 36 علامت است به این شکل هایی که می بینید :

 

خط ميخي مانند خط انگليسي از چپ به راست نوشته مي شود و شامل 36 حرف است كه 3 حرف آن صدادار شامل :

 

حرف با تلفظ فارسي حرف با تلفظ لاتين كليد تايپ روي كي بورد شكل ميخي حرف
ا - آ a a A
اِ - اي  - ئي i i i
اُ - او - ئو u u u

 

 

بيست و دو حرف از حروف ميخي  مصوّت است كه صداي زبَر يا فتحه دارد و شامل  :

 

حرف با تلفظ فارسي حرف با تلفظ لاتين كليد تايپ روي كي بورد شكل ميخي حرف
بَ ba b b
پَ pa p p
تَ ta t t
ثَ sa Shift+z Z
جَ ja j j
چَ cha c C
خَ kha x x
دَ da d d
رَ ra r r
زَ za z z
سَ ca s s
شَ sha caps+S S
فَ fa f f
كَ ka k k
گَ ga g g
لَ la l l
مَ ma m m
نَ na n n
وَ va v v
هَ ha h h
يَ ya y y

 

 

 

چهار حرف صدای زیر (کسره) یا یای مجهول بشرح زیر میباشد:

 

حرف با تلفظ فارسي حرف با تلفظ لاتين كليد تايپ روي كي بورد شكل ميخي حرف
ج ِ - جي je caps+J J
دِ - دي de caps+D D
و ِ - وي ve caps+V V
م ِ - مي me caps+M M

 

 

هفت حرف ديگر صداي ضمه يا ( اُ ) مي دهد و شامل :

 

حرف با تلفظ فارسي حرف با تلفظ لاتين كليد تايپ روي كي بورد شكل ميخي حرف
تُ - تو to caps+T T
دُ - دو do caps+Q Q
رُ - رو ro caps+R R
كُ - كو ko caps+K K
گُ - گو go caps+G G
مُ - مو mo caps+M M
نُ - نو no caps+N N

نکته1: l   " لّ "  با "ر"این تفاوت را دارد که از سه خط افقی در "ل" خط وسط اندکی باید بیرون تر باشد در حالیکه در حرف "ر "از سه خط افقی خط وسط باید داخل تر باشد .                                                     

نکته2:حرف ثرَباید دو  خط افقی در بالای دو میخ عمودی داشته باشد تا به درستی ثَر خوانده شود